Hướng dẫn hoàn công nhà ở là vấn đề được nhiều gia chủ quan tâm sau khi xây dựng hoặc cải tạo công trình. Đây không chỉ là thủ tục pháp lý bắt buộc để ngôi nhà được công nhận quyền sở hữu hợp pháp, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc sang tên, mua bán hay thế chấp sau này. Vậy quy trình hoàn công gồm những bước nào, hồ sơ cần chuẩn bị ra sao và có lưu ý gì để được duyệt nhanh chóng? Hãy cùng JAMA HOME tìm hiểu chi tiết từ A – Z trong bài viết dưới đây.
Nhà ở nào bắt buộc phải hoàn công?
- Nhà xây mới: Tất cả công trình nhà ở được cấp phép xây dựng mới đều bắt buộc phải thực hiện thủ tục hoàn công sau khi thi công xong. Đây là cơ sở để cơ quan nhà nước cập nhật thông tin nhà ở trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đảm bảo công trình được công nhận hợp pháp.
- Nhà sửa chữa, cải tạo: Nếu việc sửa chữa, cải tạo làm thay đổi kết cấu chịu lực của công trình (như cột, dầm, sàn, móng), hoặc có sự thay đổi lớn về diện tích, chiều cao, công năng sử dụng, gia chủ cũng phải xin hoàn công. Thủ tục này nhằm đảm bảo công trình được kiểm tra, xác nhận đúng với quy chuẩn và an toàn.
- Các trường hợp miễn hoàn công: Đối với những sửa chữa nhỏ mang tính chất bảo trì, cải tạo không ảnh hưởng đến kết cấu, như sơn lại tường, thay cửa, lát gạch, thay mái tôn, cải thiện nội thất… thì không bắt buộc phải hoàn công. Những hạng mục này được coi là chỉnh sửa nhẹ, không tác động đến giấy phép xây dựng hoặc quy hoạch khu vực.
Hồ sơ hoàn công nhà ở gồm những gì?
- Giấy phép xây dựng đã được cấp: Đây là tài liệu bắt buộc, chứng minh công trình được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng hợp pháp.
- Hợp đồng xây dựng giữa chủ nhà và đơn vị thi công (nếu có): Là cơ sở để xác nhận trách nhiệm pháp lý và kỹ thuật của nhà thầu trong quá trình thi công, đồng thời giúp việc nghiệm thu thuận lợi hơn.
- Bản vẽ hoàn công: Thể hiện hiện trạng thực tế sau xây dựng so với bản vẽ thiết kế ban đầu. Nếu có điều chỉnh, bản vẽ hoàn công sẽ phản ánh chính xác công trình đã thi công để cơ quan quản lý dễ thẩm định.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ hoặc sổ hồng): Chứng minh quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của chủ nhà đối với mảnh đất và là điều kiện tiên quyết để cơ quan cấp phép xác nhận hoàn công.

Quy trình hoàn công nhà ở
- Chuẩn bị hồ sơ: Chủ nhà cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo danh mục quy định, bao gồm giấy phép xây dựng, bản vẽ hoàn công, hợp đồng xây dựng (nếu có), giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng các tài liệu liên quan.
- Nộp hồ sơ tại UBND quận/huyện: Sau khi chuẩn bị xong, hồ sơ sẽ được nộp tại cơ quan có thẩm quyền (thường là Phòng Quản lý đô thị hoặc Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND quận/huyện nơi có công trình).
- Thẩm định thực tế: Cơ quan chức năng sẽ cử cán bộ xuống kiểm tra hiện trạng công trình, đối chiếu giữa hồ sơ, bản vẽ thiết kế và thực tế thi công. Nếu phát hiện sai lệch, gia chủ có thể được yêu cầu bổ sung hoặc chỉnh sửa hồ sơ.
- Cấp giấy chứng nhận hoàn công: Khi hồ sơ và hiện trạng công trình đều hợp lệ, UBND quận/huyện sẽ cấp giấy chứng nhận hoàn công. Thông tin về nhà ở sẽ được cập nhật vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ/sổ hồng), xác nhận công trình hợp pháp.
Thời gian và chi phí hoàn công nhà ở
- Thời gian: Thủ tục hoàn công thường kéo dài khoảng 15 – 30 ngày làm việc, tùy theo quy mô công trình và quy định của từng địa phương. Trường hợp hồ sơ thiếu hoặc cần chỉnh sửa, thời gian có thể lâu hơn.
- Chi phí:
- Lệ phí nhà nước: Dao động từ 100.000 – 300.000 VNĐ/giấy phép, tùy địa phương.
- Chi phí đo vẽ, dịch vụ: Nếu gia chủ thuê đơn vị hỗ trợ làm trọn gói, mức phí có thể từ vài triệu đến hàng chục triệu VNĐ, tùy độ phức tạp của công trình và yêu cầu hồ sơ.
Hậu quả nếu không làm thủ tục hoàn công
- Không được công nhận trên giấy tờ: Nhà đã xây nhưng không làm thủ tục hoàn công sẽ không được cập nhật trên sổ đỏ/sổ hồng, gây khó khăn khi mua bán, thế chấp ngân hàng hoặc chuyển nhượng.
- Nguy cơ bị xử phạt: Nếu cơ quan chức năng kiểm tra, chủ nhà có thể bị xử phạt hành chính do vi phạm quy định xây dựng.
- Thiếu cơ sở pháp lý khi tranh chấp: Trong trường hợp xảy ra tranh chấp đất đai hoặc quyền sở hữu, gia chủ sẽ gặp bất lợi vì công trình chưa được pháp luật công nhận.
Những lỗi thường gặp khi hoàn công nhà ở
- Hồ sơ thiếu giấy tờ: Đây là lỗi phổ biến khiến quá trình hoàn công bị kéo dài, gia chủ phải bổ sung nhiều lần, thậm chí nộp lại từ đầu.
- Sai khác giữa thực tế và giấy phép: Nếu công trình xây dựng khác so với bản vẽ thiết kế đã được cấp phép (về diện tích, chiều cao, kết cấu…), hồ sơ sẽ khó được chấp thuận, thậm chí có thể bị yêu cầu điều chỉnh hoặc xử lý vi phạm.
- Không tuân thủ quy định địa phương: Mỗi quận/huyện có thể có thêm những yêu cầu cụ thể ngoài quy định chung. Nếu không nắm rõ, gia chủ dễ bị trả hồ sơ hoặc mất thêm thời gian chỉnh sửa.
Kinh nghiệm hoàn công nhà ở nhanh chóng
- Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác ngay từ đầu để tránh bị yêu cầu bổ sung nhiều lần.
- Phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công nhằm đảm bảo bản vẽ hoàn công phản ánh đúng hiện trạng thực tế, tránh sai khác so với giấy phép.
- Nhờ đến dịch vụ chuyên nghiệp khi hồ sơ phức tạp hoặc cần gấp, giúp tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro sai sót và đảm bảo thủ tục hoàn thành nhanh chóng.

Kết luận
Hoàn công nhà ở không chỉ là thủ tục pháp lý bắt buộc mà còn là bước quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi lâu dài của gia chủ. Khi công trình được hoàn công, toàn bộ thông tin sẽ được cập nhật đầy đủ, hợp pháp trên sổ đỏ/sổ hồng, tạo cơ sở vững chắc cho các giao dịch sau này như mua bán, thế chấp, chuyển nhượng hoặc thừa kế. Đồng thời, đây cũng là minh chứng công trình đã hoàn thiện đúng quy chuẩn, đảm bảo an toàn và bền vững cho gia đình.
Để quá trình hoàn công diễn ra thuận lợi, gia chủ cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, nắm rõ quy định địa phương và phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công. Trường hợp công trình phức tạp hoặc cần xử lý nhanh chóng, việc lựa chọn một đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp sẽ giúp tiết kiệm thời gian, công sức và giảm thiểu rủi ro. Liên hệ ngay với JAMA HOME để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thủ tục hoàn công nhà ở nhanh chóng, chính xác và hiệu quả nhất.

